บทที่3ท่องโลกอินเทอร์เน็ต

การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

ความหมาย Electronic Commerce หรือ การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ หมายถึง  การทำธุรกรรมทางเศรษฐกิจ ที่ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น การซื้อขายสินค้าและบริหาร การโฆษณา สินค้า การโอนเงินทางอิเล็กทรอนิกส์  เป็นต้น จุดเด่นของ E-Commerce คือ ประหยัดค่าใช้จ่าย และเพิ่ม  ประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ  โดยลดความสำคัญขององค์ประกอบของธุรกิจที่มองเห็นจับต้องได้  เช่นอาคารที่ทำการ ห้องจัดแสดงสินค้า  (show room) คลังสินค้า พนักงานขายและพนักงานให้บริการต้อนรับ ลูกค้า เป็นต้น ดังนั้นข้อจำกัดทาง ภูมิศาสตร์คือ ระยะทางและเวลาทำการแตกต่างกัน จึงไม่เป็นอุปสรรคต่อ การทำธุรกิจอีกต่อไป อุปกรณ์และวิธีการทำ E-commerce อุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศประกอบด้วย ระบบสื่อสารโทรคมนาคม  ระบบคอมพิวเตอร์และระบบฐาน ข้อมูล ระบบสื่อสารอาจเป็นระบบพื้นฐานทั่วไป เช่นระบบโทรศัพท์  โทรสาร หรือวิทยุ โทรทัศน์ แต่ระบบ อินเทอร์เน็ตซึ่งเชื่อมโยงถึงกันได้ทั่วโลก เป็นระบบเปิดกว้าง โดยเป็น ระบบเครือข่ายของเครือข่าย ที่เรียกว่า  world wide web มาจากความเป็นเอกลักษณ์คือสามารถสร้างให้มี  hyperlink จากหน้าหนึ่งไปอีกหน้าหนึ่ง  ไป webpage อื่น หรือไป website อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจาก นี้ยังสามารถสื่อได้ทั้งภาพ เสียง  และภาษาหนังสือที่หลากหลายซับซ้อน สามารถมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบกันได้ ทันทีทันใด ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ สามารถบันทึกเก็บไว้หรือนำใช้ต่อเนื่องได้ การประยุกต์ใช้ และกระแส ตอบรับธุรกิจบนอินเทอร์เน็ตจึงแพร่ หลายภายในระยะเวลาอันสั้น  E-Commerce ใช้ติดต่อกับลูกค้าได้หลายระดับ ธุรกิจกับลูกค้า ธุรกิจกับ ธุรกิจ ธุรกิจกับภาครัฐ ฯ  สาระของการติดต่อจะมี 4-5 ประการ คือ การขาย รวมการโฆษณา แสดงสินค้า เสนอราคา สั่งซื้อ คำนวณรา คา การชำระเงิน การตกลงวิธีชำระเงิน สั่งโอนเงิน ให้ข้อมูลบัญชี ธนาคารที่ใช้ตัดบัญชี ตลอดจนเงิน ดิจิทัลรูปแบบใหม่ ๆ การขนส่ง แจ้งวิธีการส่งมอบของ ค่าขนส่ง และสถานที่ติดต่อและ ระบบติดตามสินค้าที่ส่ง บริการหลังการขาย การติดต่อภายในบริษัท เช่นระบบบัญชี คลัง สินค้า ระบบสั่งซื้อสินค้าและวัตถุดิบ  สั่งผลิต ตลอดจนบริการลูกค้าหลังการขาย บทบาทภาครัฐกับ E-Commerce เนื่องจากการทำธุรกิจดังกล่าวมีการแข่งขันกันร้อนแรง ส่วนใหญ่อยู่ใน รูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์  โดยเป็นไปได้ที่คู่ค้าอาจไม่เคยรู้จักติดต่อกันมาก่อน ปัจจัยสนับสนุนสำคัญ จากภาครัฐได้แก่ แผนกลยุทธ์ การค้าอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศ เพื่อมิให้เสียเปรียบเชิงการค้าในระดับ โลก โครงสร้างการสื่อสารที่ดี และเพียงพอ กฎหมายรองรับข้อมูลและหลักฐานการค้าที่ไม่อยู่ในรูปเอกสาร ระบบความปลอดภัยข้อมูล บนเครือข่ายและระบบการชำระเงิน         E-Government เป็นอีกมิติหนึ่งของการให้บริการภาครัฐออนไลน์ ที่จะเอื้อให้ธุรกิจ ประชาชน  ติดต่อใช้บริการ ในกรอบบริการงานแต่ละด้านของส่วนราชการต่าง ๆ  เช่น ธนาคารแห่งประเทศไทย ให้บริการโอนเงินอิเล็กทรอนิกส์แก่สถาบันการเงิน กรมทะเบียนการค้า ให้บริการจดทะเบียนการค้า เป็นต้น  นอกจากนี้ การทำ E-Procurement เพื่อการจัดซื้อจัดหาภาครัฐก็เป็น บริการที่ควรดำเนินการ เพราะจะช่วย ให้เกิดความโปร่งใส และเป็นไปตามกรอบนโยบายของที่ประชุมเอเปค ด้วย ความปลอดภัยกับ E-Commerce         ระบบความปลอดภัยนับเป็นเรื่องที่โดดเด่นที่สุด และมีเทคโนโลยี ความปลอดภัยคือ Public Key  ซึ่งมีองค์กรรับรองความถูกต้องเรียกว่า CA (Certification Authority)  ระบบนี้ใช้หลักคณิตศาสตร์ คำนวณรหัสคุมข้อความจากผู้ส่งและผู้รับอย่างเฉพาะเจาะจงได้ จึงสามารถ พิสูจน์ตัวตนของผู้รับผู้ส่ง  (Authentication) รักษาความปลอดภัยของข้อมูล (Confidentiality ) ความถูกต้องไม่คลาดเคลื่อนของข้อมูล  (Integrity) และผู้ส่งปฏิเสธความเป็นเจ้าของข้อมูลไม่ได้ (Non- repudiation) เรียกว่าลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์  (Electronic Signature)          ที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการมีกฎหมายรองรับการทำธุรกรรมบน เครือข่าย ประเทศในยุโรปและประเทศ สหรัฐอเมริกาได้ออกกฎหมายรับรองการใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ และ กฎหมายรองรับการทำธุรกิจดังกล่าว  สำหรับในประเทศไทยก็เร่งจัดการออกกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ 6  ฉบับ โดยกฎหมาย 2 ฉบับแรก ที่จะออกใช้ได้ก่อนคือ กฎหมายธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์และกฎหมาย ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ การชำระเงินบน E-Commerce          จากผลการวิจัยพบว่า วิธีการชำระเงินที่สำคัญสำหรับกรณีธุรกิจกับ ธุรกิจ ร้อยละ 70 ใช้วิธีหักบัญชีธนาคาร  ขณะที่ ธุรกิจกับผู้บริโภคร้อยละ 65 ชำระด้วยบัตรเครดิต          สำหรับในประเทศไทย... ผลการสำรวจพบว่าผู้สั่งสินค้าบนอินเทอร์ เน็ตร้อยละ 40-60 ใช้บัตรเครดิต  อีกร้อยละ 40 ใช้วิธีโอนเงินในบัญชี ซึ่งหมายความรวมถึง Direct Debit,  Debit Card และ Fund Transfer เพื่อ... สร้างความเชื่อมั่นแก่ระบบการชำระเงินบนอินเทอร์เน็ต มีแนวทาง การพัฒนาเพื่อบริการชำระเงินดังนี้          1. บริการ internet banking และ/หรือธุรกิจประเภท Payment  Gateway จะเป็น hyperlink ระหว่าง  website ของร้านค้ากับระบบของธนาคาร และธนาคารสามารถดำเนินการตามข้อมูลที่ได้รับเพื่อตัดโอนเงิน ในบัญชีของลูกค้า หรือส่งเป็นคำสั่งโอนเข้าระบบการชำระเงินระหว่างธนาคารที่มีมาตรการรักษาความปลอดภัย ที่ได้มาตรฐาน          2. สำหรับการชำระเงินที่เป็น Micro Payment การใช้เงินดิจิทัลซึ่งบันทึกบนบัตรสมาร์ตการ์ด  หรือเครื่องคอมพิวเตอร์ สามารถสร้างเสริมระบบความปลอดภัยให้มั่นใจได้เหนือกว่าระบบบัตรเดบิต และบัตรเครดิตทั่วไป จึงเป็นแนวโน้มเทคโนโลยีที่น่าสนใจและเหมาะสม